Kuvars Taşı Faydaları, Özellikleri ve Çeşitleri

Kuvars tek bir taş değil, bir aile. Ametist de kuvars, sitrin de, pembe kuvars da. Hepsinin iskeleti aynı silisyum dioksit, farkı yaratan içerideki eser elementler. Mohs ölçeğinde 7 sertliğinde, yani günlük takıda rahat taşınıyor.
Kuvars taşı nedir?
Kuvars, yer kabuğunun en yaygın ikinci minerali. Kimyasal olarak silisyum dioksit, yani kumun da kayaç kristalinin de ana bileşeni. Granitten plaja kadar her yerde aynı mineralle karşılaşıyorsunuz.
Ailenin üyelerini renk ayırıyor. Mor olanına ametist, sarı olanına sitrin, pembesine pembe kuvars, renksizine kristal kuvars deniyor. Rengi veren şey mineralin kendisi değil, kristal yapısına giren eser miktardaki başka elementler.
Bu yüzden "kuvars mı ametist mi" sorusu yanlış kurulmuş bir soru. Ametist zaten kuvars.
Kuvars taşı özellikleri
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kimyasal bileşim | Silisyum dioksit |
| Sertlik | Mohs 7 |
| Yer kabuğundaki oranı | Feldspattan sonra ikinci |
| Kristal formu | Altıgen prizma, sivri uçlu |
| Saydamlık | Şeffaftan opağa, türe göre |
| Ayırt edici davranış | Piezoelektrik |
Kuvars taşı özellikleri arasında takı için en belirleyici olanı sertlik. Mohs 7, günlük kullanılan bir taşta aranan alt sınır sayılır: kuvars camı çizer, kendisi ancak topaz, akuamarin, safir ve elmas gibi daha sert taşlarla çizilir. Bileklik gibi gün boyu sürtünen bir parçada bu fark hissediliyor.
En az bilinen özelliği ise elektriksel. Kuvars kristali sıkıştırıldığında yüzeyinde küçük bir elektrik yükü oluşuyor. Bu davranışı 1880'de Pierre ve Jacques Curie kardeşler tanımladı ve adına piezoelektrik dendi.
Bugün kol saatlerinde "kuvars" yazmasının sebebi bu. Saat içindeki minik kuvars kristali saniyede 32.768 kez titriyor ve devre bu titreşimi sayarak saniyeyi buluyor. Sayı rastgele değil, ikinin on beşinci kuvveti; ikiye bölerek saniyeye inmek en kolay bu şekilde oluyor.
Pembe kuvars taşı özellikleri
Ailenin en çok aranan üyesi. Pembe kuvars özellikleri arasında ilk göze çarpan berrak olmaması: taş şeffaf değil, içinde sütlü bir bulanıklık taşıyor.
Sebebi rengi veren yapı. Pembeyi dumortierit adı verilen mineralin mikroskobik lifleri üretiyor ve bu lifler ışığı içeri alıp dağıtıyor. Yani bulanıklık kusur değil, rengin kaynağıyla aynı şey.
Pembe kuvars taşı özellikleri arasında ikinci pratik nokta kesim tercihi. Işığı dağıttığı için köşeli kesimden fayda görmüyor, yuvarlatılmış boncuk ya da mercimek kesim daha iyi duruyor. Rengi soluk olduğundan küçük tanelerde kayboluyor; 8 milimetre ve üzeri ölçülerde kendini gösteriyor.
Güneş konusunda ametistten şanslı. Uzun süre doğrudan güneş altında kalan ametistin moru açılıyor, pembe kuvars aynı koşulda çok daha yavaş etkileniyor.
Kristal kuvars ve dumanlı kuvars
Kristal kuvars ailenin renksiz üyesi. Rengi veren eser element bulunmadığı için ton taşımıyor, ışığı olduğu gibi geçiriyor. Türkçede dağ kristali adıyla da anılıyor.
Adının hikâyesi eski bir yanılgıya dayanıyor. Yunancada krystallos buz demek; antik dünyada bu taşın, bir daha erimeyecek kadar uzun süre donmuş buz olduğu düşünülüyordu. Plinius, birinci yüzyılda Naturalis Historia'da bu inancı kaydeder.
Dumanlı kuvars ise grimsi kahve tonunda. Rengi boyadan değil, taşın yer altında maruz kaldığı doğal radyasyondan geliyor. Piyasadaki örneklerin bir kısmı laboratuvarda ışınlanarak koyulaştırılıyor; doğal olanı genelde daha açık ve tane içinde dengesiz tonda oluyor.
Kuvars taşı faydaları
Anlatılanların tamamı taş anlamı geleneğinden ve halk inanışından geliyor. Tıbbi bir karşılığı yok, biz de böyle bir iddiada bulunmuyoruz. Aşağıdakiler aktarımdır, sağlık tavsiyesi değildir.
Kuvars taşı faydaları başka taşlardan farklı bir yerde duruyor, çünkü aile geniş. Her üyeye ayrı bir anlam yüklenmiş ve bu anlamlar çoğunlukla rengin çağrışımından türemiş: pembe sevgiyle, renksiz duruluğa, gri kahve toprakla eşleştirilmiş.
Taşın kendisiyle ilgili söyleyebileceğimiz şey malzemeyle sınırlı: kuvars Mohs 7 sertliğinde, günlük kullanımda dayanıklı, rengi mineral yapısından geliyor ve kullandığımız taşların gerçekliğini İstanbul Kuyumcular Odası'nın tarafsız gemoloji laboratuvarı GLT belgeliyor.
Pembe kuvars taşı faydaları
Gelenekte sevgi ve şefkatle anılıyor. Pembe kuvars faydaları diye sayılanların neredeyse tamamı bu tek temanın çevresinde dönüyor: kendine iyi davranma, yakın ilişkiler, yumuşama.
Çağrışımın kaynağı doğrudan renk. Pudra pembesi, doğada sert durmayan az sayıdaki tondan biri ve gözü yormuyor. Taş bu yüzden hediye olarak da sık seçiliyor.
Kristal kuvars taşının faydaları
Renksizliği yüzünden duruluk ve berraklıkla ilişkilendirilmiş. Kristal kuvars taşının faydaları diye anlatılanlar genelde zihin açıklığı ve odaklanma temasında toplanıyor.
Bir de "her taşla uyumlu" anlatımı var: renksiz olduğu için belirli bir burçla ya da temayla eşleştirilmiyor, hepsinin yanında durabileceği söyleniyor. Takıda da işlevi buna yakın, renkli bir taşın yanında kontrast kuruyor.
Gerçek kuvars nasıl anlaşılır?
Üç hızlı kontrol var. Kuvars camı çizer, tersi olmaz. Elde serin kalıyor ve ten ısısına yavaş geliyor, plastik anında ılınıyor. Doğal tanede ton dalgalanması ve küçük iç izler bulunuyor, kusursuz eşit renk şüphe uyandırmalı.
Pembe kuvarsta ek bir ipucu daha var: bulanıklık. Kusursuz berrak ve canlı pembe bir taş o fiyat bandında büyük ihtimalle boyalı. Ayrıntılı anlatım ve bakım tarafı kuvars taşı takı modelleri sayfasında.
Kuvars hangi takılarda kullanılıyor?
Mohs 7 sertliği kuvarsı her üründe rahat kullanılır kılıyor. Koleksiyonumuzda üç kırılımda da yer alıyor.
- Pembe Kuvars Kolye modellerinde pembe kuvarsı kristal kuvarsla birlikte diziyoruz; renksiz tane, yanındaki pembenin doygunluğunu gösteriyor.
- Pembe Kuvars Bileklik tarafında 6 milimetre örgü ve 8 milimetre çift sıra var, bir de mercimek kesim modeller.
- Pembe Kuvars Küpe modelinde taş elde sarılmış tel çerçevenin içinde duruyor.
Her parçayı sipariş üzerine tek tek elde hazırlıyoruz. Başka taşlardan bileklikleri karşılaştırmak isterseniz doğal taş bileklik modelleri sayfası hepsini bir arada gösteriyor.
Kuvars ailesinin diğer üyeleri
Ametist ve sitrin de aynı mineralin renkli üyeleri, ama kendi sayfalarında duruyorlar. Moru merak ediyorsanız ametist taşı faydaları yazımızda taşın özelliklerini ve adının hikâyesini anlattık. Sarı tarafı için sitrin taşı takı modelleri sayfasına bakabilirsiniz.
İkisi arasında şöyle bir bağ da var: ametist yaklaşık 500 derecede ısıtıldığında sarıya dönüyor ve piyasada sitrin olarak satılan taşların önemli bölümü bu yolla elde ediliyor. Aynı ailenin iki ucu, arada bir fırın.
Bu yazıdaki mineral bilgileri Mohs sertlik ölçeği ve standart gemoloji kaynaklarına, piezoelektrik tarihi Pierre ve Jacques Curie'nin 1880 tarihli çalışmasına, kristal adının kökeni Plinius'un Naturalis Historia'sına dayanıyor. Taş anlamları halk inanışından ve taş anlamı geleneğinden gelen sembolik karşılıklardır, tıbbi tavsiye değildir.





